Algemene beschouwingen 2007 (volledige tekst)
Het college heeft voor haar collegeprogram de term “mei fleur en faasje” gebruikt, vandaag hebben wij de PPN 2007 te bespreken met als motto “de gong der yn hâlde”. Termen zoals meer ambitie en dus minder terughoudendheid zijn hierbij leidend.
Zoals u wellicht weet is de VVD fractie de afgelopen jaren steeds kritisch geweest ten aanzien van de ambities. Ambities hebben is een goed uitgangspunt, echter men dient zich hierbij steeds af te vragen wat zijn de taken van een lagere overheid. Collega raadsleden laten regelmatig tussen neus en lippen vallen, ach daar heb je de VVD fractie weer die laat zich weer eens van de “sunige”kant zien.
De VVD fractie heeft regelmatig de indruk dat de raad en het college van alles wil maar geen oog heeft voor het kostenplaatje van een project c.q. investering. Het is vanuit onze liberale opvatting juist een taak voor de lokale politiek om steeds een weloverwogen keuze te maken mbt investeringsprojecten. Voorzitter, onze fractie is liever een beetje sunig, zodat er goed wordt gekeken naar de financiële huishouding van de gemeente in plaats van blanco cheque´s mee te geven. Wij staan voor een verantwoord financieel beleid waarbij de samenhang tussen gemeentelijke lasten en de verantwoordelijkheid incasu het gemeentelijke takenpakket van groot belang is. Daarbij is er juist geen sprake van zuinigheid aangezien wij juist een zo groot mogelijke keuzevrijheid voor de burgers nastreven.
Wij hebben vorig jaar aangegeven dat wij geen voorstander zijn van het op voorhand inboeken van eventuele hogere rijksuitkeringen. Het scenario wat ik vorig jaar bij de behandeling van de PPN schetste door eventuele voordelen ten aanzien van rijksuitkeringen op voorhand in te boeken in combinatie met de hoge ambities op het gebied van ruimte en samenleving, bestaat de kans dat de rekening bij de burgers zal worden neergelegd, wordt enigszins werkelijkheid. Het college geeft bij de algemene financiële ontwikkelingen aan dat er onvoldoende dekking is voor het ambitieniveau zoals dat vorig jaar is vertaald in de stelposten voor nieuw beleid met betrekking tot de programma´s Ruimte en Samenleving. Er wordt gekozen voor een lastenverzwaring voor de burgers waarbij tevens een verhoging van de bouwgrondprijzen wordt voorgesteld. Daarnaast wordt er een voorstel geopperd voor een additionele bezuinigingstaakstelling voor de interne bedrijfsvoering.
Ingenomen zijn wij met de duidelijke overzichten qua bijlage die deze PPN toont ten aanzien van de posten die wèl c.q. niet zijn opgenomen in het financiele perspectief voor de jaren 2008-2011. Het pleidooi wat onze fractie al meerdere malen heeft gehouden ten aanzien van de transparantie van “de post aanvaard beleid” is naar onze mening voldoende ingevuld. Het college wil liever de raad niet teveel in de keuken laten kijken van de gemeente. Het is echter duidelijk dat ook voor het komende jaar meer ruimtevragende voorstellen zijn opgenomen dan ruimtebiedende ontwikkelingen. En ja, daar ontstaat wat ons betreft dan ook het doemscenario wat vaak wordt geschetst.
Vandaag is het moment om het bestuurlijke klimaat van Nederland in de weegschaal te leggen. Het is duidelijk dat er in Den Haag een ander beleid wordt gevoerd. Waarschijnlijk heeft het kabinet voor een herziene insteek gekozen tijdens de bustour waarbij men diverse belangenorganisaties en vakbonden heeft gevraagd om aan te geven welke richting het in Nederland op moet. Merkwaardig dat men deze missie zich na de verkiezingen ten doel heeft gesteld, normaliter mag je toch verwachten dat het kabinet vooraf een antwoord heeft op de vraag hoe het met de toekomst van Nederland gesteld is. Afgelopen week, tijdens een bezoek aan de tweede kamer werd dit voor mij nogmaals bevestigd. De huidige minister van VROM lanceerde het briljante idee om de gloeilamp in de ban te doen. Om de gewenste energiebesparing te behalen moeten de spaarlampen echter langer branden dan de vertrouwde gloeilamp.Dit kan straks resulteren in of nachten die voorbijgaan in duisternis of in grote lichtsteden omdat de lampen toch wel langer moeten branden om het daadwerkelijke beoogde rendement te behalen. En dan nog zo´n ballonnetje van dezelfde minister die gemakkelijk is om door te prikken, energieverbruik belasting per huishouden. Hierbij wordt vergeten dat alle huishoudens dienen te betalen voor het energieverbruik, waarbij juist ouderen, zieken en mensen in een huurwoning niet worden ontzien. Vaak zijn juist deze woningen minder goed geïsoleerd. Onze fractie is benieuwd naar de verdere voorstellen, die het nieuwe kabinet naar verwachting half juni zal presenteren.
Ik houd mijn hart echter vast voor diegenen die hard werken in deze samenleving. Het financiële beleid wordt er op rijksniveau niet beter op, het lijkt erop dat de begrotingsregels straks ook wel overschreden kunnen worden. Met als gevolg dat juist de hardwerkende Nederlands nog meer belasting moet gaan betalen als het financieel even tegenzit. Het gevoel dat ik krijg van het nieuwe kabinet die mensen wil straffen die succes boeken door nog meer inkomensafhankelijke regelingen in te gaan voeren, is een naar gevoel. Andere regelingen waarvoor een inkomen al bepalend was, worden nog sterker inkomensafhankelijk. Het verontrustende is dat het Rijk plannen heeft om minder middelen uit te trekken voor het veiligheidsbeleid in Nederland. Het kabinet is inmiddels akkoord gegaan met het asielpardon en beleid. Landelijk steunde het CDA de VVD in ons verzet tegen het generaal pardon, maar blijkbaar is het CDA nu na de afgelopen tweede kamer verkiezingen een geliefd voorstander van het generaal pardon. Duidelijke afspraken zijn er niet over huisvestiging en noodopvang. Waarbij burgemeesters in een onmogelijke moeilijke positie worden gebracht doordat men een oordeel dient te geven over wie er wel en wie er niet mogen blijven in Nederland. Het akkoord zal nu en in de toekomst op het gebied van immigratie en intergratie in Nederland nog veel te weeg brengen. De eerste voorteken dienen zich immers al aan, het blijkt dat er veel meer mensen zich aanmelden voor de pardonregeling dan men vooraf dacht. Voorzitter, ik kan hier nog wel even op doorgaan maar laat ik mij nu maar richten op de gemeentelijke politiek.
Wij zijn zeer nieuwsgierig naar de verdere uitwerking van voorstellen die in november aan de orde zullen komen in het kader van “oud voor nieuw” beleid. Nogmaals wil onze fractie aangeven dat wij groot voorstander zijn van een gestructureerd inzicht van de stand van zaken met betrekking tot beleidsontwikkeling, voorbereiding, - uitvoering en aflopende taken zodat het voor de raad eenvoudiger wordt om prioriteiten te stellen. Prioriteiten stellen is naar onze mening juist de basis voor een goede invulling van bestuurlijke functies. De afgelopen jaren heeft de VVD fractie gehamerd op scherpe prioriteitsstelling in het ambitieniveau, maar helaas tevergeefs.
Afgelopen jaar heeft de raad gesproken over de planning & control cyclus van de gemeente. Het is voor onze fractie evident dat hierbij een adequate afstemming plaatsvindt omtrent de momenten van rapportage. Een jaarrekening dient voorafgaand aan de PPN te worden vastgesteld en door een accountant te worden voorzien van een oordeel ipv zoals dat in de huidige vorm zijn plaats krijgt. De controlerende taak van de raad wordt hierdoor ondergesneeuwd. Het verdient aanbeveling om alvorens tot opinievorming betreffende de voorjaarnota over te gaan, de jaarrekening van voorgaand jaar vast te stellen.
Voorzitter, ik zal een aantal opvallende punten voor de VVD fractie zoals die genoemd zijn in de PPN, aanstippen;
Algemene indruk is dat er diverse voorstellen worden gedaan waarbij het college weinig overtuigingskracht toont van de noodzaak. Woorden als wij denken, wij schatten in komen veelvuldig naar voren. Op zich is dit niet een hekel punt maar voor plannen die in 2007 nog uitgevoerd dienen te worden dient er niet meer in vaagheden te worden gecommuniceerd.
Pas op voor een betuttelende houding ten aanzien van burgers. Het is niet de overheid die altijd weet wat goed voor haar burgers is. Voor de VVD fractie staat keuzevrijheid en eigen verantwoordelijkheid voorop.
De VVD fractie wil het college complementeren met de interactieve wijze waarop het economische beleidsplan en het beleidplan recreatie en toerisme tot stand is gekomen. De gemeente heeft op dit terrein naar onze mening vooral een voorwaarde scheppende rol. Wij hechten grote waarde aan de economische ontwikkeling van Tytsjerksteradiel en zijn bereid om hiervoor investeringen te doen. Onder voorwaarde dat er een duidelijke onderbouwing aan de voorstellen ten grondslag ligt. Het daadwerkelijk invulling geven aan vestigingsmogelijkheden voor bedrijven heeft wat ons betreft grote prioriteit. In het kader van de doorlichting van de regelgeving verwachten wij in het najaar een presentatie van de eerste resultaten. Wij zijn ingenomen met het feit dat de centrale as een feit zal gaan worden in de komende jaren. Dit zal een positieve invloed hebben op zowel de economische als de ruimtelijke ontwikkeling van Tytsjerksteradiel.
De raad heeft de afgelopen jaren forse bedragen beschikbaar gesteld voor zowel de digitalisering van bestemmingsplannen als het workflow systeem. Wij zijn ontstemt over de wijze waarop wij op een dusdanig laat moment worden geïnformeerd aangaande het niet halen van de doelstellingen van de digitalisering van bestemmingsplannen. Het is wel heel eenvoudig om aan te halen dat er extra capaciteit beschikbaar dient te komen. Maar er worden nu argumenten aangehaald die vorig jaar bij de PPN 2006 ook al zijn genoemd. Bij de begroting 2007-2010 is juist al capaciteit ter beschikking gesteld voor beleid t.a.v. water en extra capaciteit RO. Het lijkt zo langzamerhand een bodemloze put te worden.
Bij de PPN 2006 gaf onze fractie nog gekscherend aan, pas maar op straks dient de rioolheffing met 50% te worden verhoogd! Het blijkt nu helaas werkelijkheid te worden. De overheid maakt zich in zijn algemeenheid schuldig aan het opdrijven van prijzen. Wij vinden het een slecht signaal dat hierbij alleen bepaalde groepen inwoners worden getroffen terwijl juist alle inwoners profijt kunnen hebben van bepaalde maatregelingen. Ter illustratie een voorbeeld, de voorgestelde verhoging van de kavelprijzen voor de vrije sector aan de ene kant en vervolgens is het de bedoeling om deze groep nog eens dubbel te belasten voor een regenwatersysteem.
Soms kan men aan het einde van de tunnel lichtpuntjes in de duisternis ontdekken maar deze zijn voor onze fractie zelfs met een zaklamp niet te vinden. Het college spreekt zich nu al positief uit over het eventueel invoeren van een inwonerstax. Inkomensbeleid gevoerd door de gemeente in welke vorm dan ook is voor onze fractie uit den boze. Het draagkrachtbeginsel wordt al door de rijksoverheid ingevuld maar is voor wat ons betreft zeker geen taak voor de gemeente. Een dergelijke insteek bevestigt dat er wordt voorbij gegaan aan al die hardwerkende burgers met een modaal inkomen. Er dient naar onze mening aandacht zijn voor de zwakkeren in de samenleving maar diegene die hard werken moeten ook worden beloond. Door diverse maatregelen op gemeentelijk niveau te creëren maakt het fenomeen armoedeval zijn intrede.
De VVD fractie vindt het betreurenswaardig dat er zo gemakkelijk met het geld van de burger wordt omgesprongen. Het is wenselijk dat iedere ambtenaar en of bestuurder bij elke uitgave uitgaat van het idee alsof het middelen uit zijn of haar eigen portemonnee betreft. Het is immers gemakkelijk om andermans geld uit te geven en vervolgens via belastingen of leges rechts of links om weer middelen worden binnengesluisd.
Komende tot een afronding voorzitter, ook dit jaar zal de VVD fractie het college en collega-raadsleden weer op een kritische wijze volgen, zoals u dat van ons gewend bent.
Trienke Wijbenga